Posted by Mehmet SONGUR on June 27, 2002, 15:52:14 1. M.Ö II bininci yýldan Orta Çað'a kadar geçen süredeki yazýlý belge ve kaynaklarda, Doðu Anadolu Coðrafyasý ile iliþkili olan ALZÝ / ENZÝ bölge veya kent adý ELAZIÐ Bölgesi için kullanýlmýþtýr. 2. Tarihi metinlerde; 3. Ayný coðrafya içerisinde; ALÞE, ALZÝ, ENZATA / ENZÝTE ve ENZÝ olarak biribirleriyle benzeþik dört deðiþik yazýlýþ mevcuttur. 4. ALZÝ / ENZÝ adý; IÞUWA Ülkesi, ARZANÝA Nehri, SUHME Ülkesi ve AMADANU / NAMDANU / MADANU Daðlarý ile iliþkili bir alanda yer almaktadýr. a. ENZÝ / ENZÝTE adýnýn Ýþuwa ile iliþkili olduðu Asur tabletlerinde görülmektedir: Bu belgeler ýþýðýnda; Sonuç olarak; Dip Not:Mamuratulaziz adýnýn Til-Enzit'den Elazýk adýnýn Alznik / Arzn adlarýndan,
Ýlgillenen Sayýn Hemþerilerime;
-Hitit döneminde ALÞE ya da ALZÝ,
-Orta Asur döneminde ALZÝ ve ENZATA,
-Yeni Asur döneminde ALZÝ, ENZÝ, ENZÝTE,
-Urartu döneminde ALZÝ
olarak adlandýrýlan bir ülke ve kentin varlýðýndan söz edilir.
- Bunun dýþýnda; Yunan, Roma ve Orta Çað kaynaklarýnda; ANZETENE, ALZNÝK, ALZ / ARZN ve ARZENE ile HANZÝT þeklinde geçen yer adlarý ALZÝ / ENZÝ adý ile iliþkilendirilmekte ve günümüzde ELAZIÐ il merkezinin güneyinde yer alan bir köy ve höyük TÝL-ENZÝT (Doðankuþ) adýný taþýmaktadýr.
-ALÞE; Akadca yazanlar tarafýndan ALZÝ karþýlýðý olarak kullanýlmýþtýr.
-ENZÝ ve ENZÝTE, Yeni Asur döneminde biribirlerinin yerine kullanýldýðýndan bunlara çok benzeyen ENZATA'nýnda bunlarýn deðiþik bir yazýlýþ biçimi kabul edilmektedir.
-Eski Asurca ve Akadca'nýn Nuzi lehçesinde "L" ve "N" harfleri biribirlerinin yerine kullanýldýðýndan ALZÝ ve ENZÝ'nin ayný olduklarý ortaya çýkmaktadýr.
(1) I. Tukulti-apil-eþarra döneminde; "....Ýþua Ülkesinin Enzatu kentini ve Suhmu Ülkesini fethettim...."
(2) III. Þulmanu-aþared döneminde "...Bit-Zamani'den hareket ettim. Namdanu ve Merisu Daðlarýný aþtým. Ýþua Ülkesindeki Enzite'ye yürüdüm.....Enzite'den hareket ettim. Arzania ýrmaðýný geçtim.Suhme Ülkesine yaklaþtým...."
b. Hitit metinlerinde "...Puratti Irmaðýný geçtim ve Ýþuwana'ya girdim...."
1. Hitit metinlerine göre, Puratti'den sonra girilen ilk ülke Ýþuwa'dýr. ( Asur yazýtlarýndaki Ýþua)
2. Asur yazýtlarýnda;
a. Adý geçen Bit-Zamani, M.Ö XI nci yüzyýldan itibaren Diyarbakýr çevresine yarlaþan Arami kabilesinin kurduðu devletin adýdýr.
b. Bölge coðrafyasý incelendiðinde; Ýþuwa'dan önce adý geçen Namdanu / Madanu Daðý Ergani-Maden geçit bölgesindeki MADEN Daðý olduðu anlaþýlacaktýr.
c. Enzite'den sonra gelen Arzania Irmaðýnýn; Klasik dönemde Arsanias olarak adlandýrýlan MURAT Nehri olduðu bilinmektedir.
ALZÝ ve ENZÝ / ENZÝTE biçimlerinde görülen ülke veya kent; batýsý Puratti(FIRAT)Nehri, doðusu Arzania (MURAT)Nehri, güneyi Namdanu / Madanu (MADEN) Daðlarý ile sýnýrlanan Ýþuwa (ELAZIÐ Yöresi) Ülkesinde yer almaktadýr.
Elaziz adýnýn ALZÝ adýndan türeyerek tarih süreci içerisinde deðiþime uðramýþ þekilleri olamaz mý?
Saygýlarýmla.
Message Thread:
« Back to thread